ChatGPT'de otelim neden çıkmıyor?

Yapay zekâ oteli nasıl "görüyor"

Bir misafir "Ağva'da nehir kenarında butik otel önerir misin?" diye sorduğunda model, cevabı oluştururken güvendiği kaynaklara bakar. Bu kaynakların ortak özelliği insan gözüne güzel görünmeleri değil, yapılandırılmış olmalarıdır: hangi bilginin fiyat, hangisinin konum, hangisinin olanak olduğu açıkça işaretlenmiştir.

Çoğu otel sitesinde bu bilgiler vardır ama yalnızca görsel olarak. "Evcil hayvan kabul edilir" cümlesi bir fotoğrafın altında duruyor olabilir; insan okur, makine okuyamaz. Sonuç: otel evcil hayvan kabul ettiği hâlde "evcil hayvan kabul eden otel" sorusunda hiç anılmaz.

En sık görülen dört sebep

1. Bilgi yapılandırılmamış. Oda sayısı, fiyat aralığı, konsept, olanaklar ve iptal koşulu makinenin anlayacağı biçimde işaretlenmemiştir.
2. Sitede sorunun cevabı yoktur. Misafir "arabasız nasıl gelinir" diye sorar; sitede ulaşım sayfası yoktur. Cevabı olmayan bir sayfa o soruda kaynak olamaz.
3. Tarayıcılar farkında olmadan engellenmiştir. Hazır otel temalarının ve bazı güvenlik duvarı ayarlarının bir kısmı yapay zekâ tarayıcılarını varsayılan olarak engeller; işletmenin bundan çoğunlukla haberi olmaz.
4. İçerik yalnızca tarayıcıda oluşuyordur. Site metinleri sayfa açıldıktan sonra JavaScript ile yükleniyorsa, tarayıcı botları çoğu durumda o metni hiç görmez.

Aracı platformlar neden hep önde

Booking, Etstur ve benzerleri bu işi zorunluluktan çözmüştür: milyonlarca tesisi karşılaştırılabilir kılmak için her bilgiyi standart alanlara oturtmuşlardır. Bu yüzden model bir bölge sorusunda güvenle onlara tutunur. Otelin kendi sitesi ise çoğu zaman makine için bir fotoğraf albümüdür.

Bunun ticari sonucu doğrudandır: yapay zekâ yanıtından aracı platforma giden misafir, otele komisyonla ulaşır. Aynı misafir otelin kendi sitesine inseydi komisyon sıfır olurdu.

Çıkmadığınızı nasıl anlarsınız

Tek güvenilir yol denemektir, ama doğru biçimde: kendi otelinizin adını yazarak değil. "Otelim X nasıl bir yer?" diye sorduğunuzda model çoğunlukla bir şeyler söyler — bu görünür olduğunuz anlamına gelmez. Gerçek test, misafirin soracağı biçimde sormaktır:

• "[Bölge]'de nehir manzaralı butik otel önerir misin?"
• "[Bölge]'de evcil hayvan kabul eden konaklama neresi?"
• "[Bölge]'de yetişkinlere özel otel var mı?"

Cevapta adınız geçmiyorsa ya da geçiyor fakat kaynak olarak bir aracı platform gösteriliyorsa, o soruda görünmüyorsunuz demektir. Aynı soruyu farklı motorlarda ve birkaç kez sormak gerekir; yanıtlar her seferinde birebir aynı olmaz.

Sonra ne olur

Görünmediğinizi tespit etmek işin kolay yarısıdır. Zor olan, yaptığınız değişikliklerin işe yarayıp yaramadığını ölçmektir — çünkü yapay zekâ yönlendirmelerinde tarayıcı referans başlığı gönderilmez. Ölçüm sunucu erişim kayıtları üzerinden yapılır ve yanlış sayılırsa rakam katlanarak şişer; kendi ölçümümüzde ham sayım 135 tıklama gösterirken doğru sayı 14'tü.

Bu yüzden sıralama şudur: önce nerede olduğunuzu ölçün, sonra müdahale edin, sonra tekrar ölçün. Ölçmeden yapılan çalışma, işe yarayıp yaramadığı hiç bilinmeden aylarca sürer.