Yapay zekâ otel önerirken neye bakıyor?

Model aslında ne yapıyor

Bir misafir "Kapadokya'da manzaralı butik otel önerir misin?" diye sorduğunda model hafızasından uydurmaz — güncel kaynaklara bakar, oradan topladığı bilgiyle cevabı kurar ve kullandığı kaynakları altta gösterir. Yani soru sorulduğu anda bir seçim yapılır: hangi sayfalar bu cevabı kurmaya yarıyor?

Bu seçimde belirleyici olan, sayfanın güzelliği değil kullanılabilirliği. Model, sorunun karşılığını net biçimde bulabildiği kaynağı tercih eder.

Ağırlığı olan üç şey

1. Bilginin yapılandırılmış olması. Oda sayısı, fiyat aralığı, konsept, olanaklar, konum ve iptal koşulu makinenin ayırt edebileceği biçimde işaretlenmişse tesis "bilinir" hâle gelir. Aynı bilgiler yalnızca bir fotoğrafın altında yazıyorsa, insan okur, makine okuyamaz.

1. Sorunun cevabının açıkça yazılı olması. "Evcil hayvan kabul ediliyor mu?" sorusunda anılmak için sitede bu cümlenin geçmesi gerekir. Tesis kabul ediyor olabilir; yazmıyorsa o soruda yoktur.

1. Tutarlılık. Aynı bilginin kendi siteniz, harita kaydınız ve diğer kaynaklarda çelişmemesi. Çelişen bilgi modelin güvenini düşürür; güvenmediği kaynağı kullanmaz.

Ağırlığı olmadığı hâlde sanılanlar

• Reklam bütçesi. Yapay zekâ yanıtlarında reklam alanı yoktur; ödeme yaparak kaynak olunmaz.
• Yıldız sayısı. Model konsepte ve soruya uygunluğa bakar. Üç odalı bir pansiyon, "sakin ve küçük yer" sorusunda beş yıldızlı bir tesisin önüne geçebilir.
• Sosyal medya takipçisi. Takipçi sayısı yanıt kaynağı seçimine girmez.
• Sitenin görsel kalitesi. Ödüllü bir tasarım, makine için boşsa işe yaramaz.

Neden aynı soruya farklı cevaplar geliyor

Yapay zekâ yanıtları deterministik değildir. Aynı soru farklı kişilere, farklı zamanlarda farklı sonuç verebilir; kullanıcının önceki konuşmaları da etkiler. Bu yüzden tek bir denemeye bakarak "görünüyorum" ya da "görünmüyorum" demek yanlıştır. Anlamlı ölçüm, aynı soruların birden fazla motorda ve tekrarlı biçimde sorulmasıyla yapılır.

Pratikte ne anlama geliyor

Bir tesisin yapay zekâ yanıtlarında çıkması, çoğunlukla yeni bir şey inşa etmeyi değil, zaten var olan bilgiyi makinenin okuyabileceği hâle getirmeyi gerektirir. Otel evcil hayvan kabul ediyordur, ulaşım tarifi resepsiyonun ezberindedir, iptal koşulu bellidir — bunların hiçbiri sitede yapılandırılmamıştır.

İşin ikinci yarısı, tesisin hiç cevabı olmayan soruları bulup o cevabı üretmektir. Üçüncü yarısı ise ölçmektir: yapılan değişikliğin karşılık bulup bulmadığı, tahminle değil sunucu kayıtlarıyla anlaşılır.